Türkiye’de süt ve süt ürünleri sektörü, çiğ süt fiyatları ve üretici maliyetleri üzerine yıllardır süregelen tartışmalara sahne olurken, Et ve Süt Kurumu (ESK) tarafından İtalya’dan 1.000 ton tereyağı ithalatı yapılması yeni bir tartışma konusu haline geldi. Üretim seviyelerinin arttığı ve dış ticarette ithalatın neredeyse sıfıra indiği bir dönemde bu karar, hem üreticiler hem de sektör temsilcileri tarafından merakla karşılanıyor. Çünkü mevcut veriler, tereyağında bir arz açığı olmadığını, daha ziyade kamu eliyle oluşturulan yeni bir piyasa müdahalesinin söz konusu olduğunu gösteriyor.
**Üretim Rekorları Varken İthalat Neden?**
Tarım yazarı Gazi Kutlu, 2025 yılı verilerine dayanarak, ESK’nın üreticilerden aldığı 414 bin 300 ton çiğ sütten yalnızca 7 bin 500 ton tereyağı ürettiğini belirtti. Türkiye genelinde tereyağı üretimi 108 bin ton seviyelerine ulaşmış durumda. ESK’nın ürettiği miktar, toplam üretimin yalnızca yüzde 7’sini oluşturmaktadır. Dış ticaret verileri ise 2026’nın ilk iki ayında yalnızca 8 kilogram tereyağı ithalatı yapıldığını gösteriyor; bu durumun büyük ihtimalle iade ürünlerden kaynaklandığı ifade ediliyor. Yani Türkiye, Cumhuriyet tarihinin en yüksek tereyağı üretim seviyelerine ulaşmışken, böyle bir ithalat kararı alınması, ekonomik zorunluluktan çok siyasi tercih olarak değerlendiriliyor.
**İthalat, Üreticinin Sütünü Değersizleştirir**
Kutlu, Türkiye’nin tereyağında ithalat bağımlılığını azalttığı bir dönemde yapılan ithalatın, üreticilere olumsuz mesajlar verdiğini vurguladı. İthalat yalnızca raf fiyatlarını etkilemekle kalmayıp, süt sanayisinde yağ değerini düşürerek dolaylı olarak çiğ süt fiyatlarını da aşağı çekme riski taşıyor. Bu durum, tüketiciye ucuz tereyağı sunulurken faturanın üreticiye kesilmesine yol açabiliyor.
**Neden İtalya?**
Kararın en dikkat çekici yönü ise ithalatın İtalya’dan yapılması. Daha önce Türkiye’nin tereyağı ithalatında genellikle İrlanda, Hollanda ve Fransa gibi ülkeler öne çıkarken, bu kez İtalya’nın tercih edilmesi dikkat çekiyor. Kutlu, kamu kaynaklarıyla yapılan bu tür alımlarda şeffaflık eksikliğinin, tartışmayı daha da derinleştirdiğini ve kamu müdahalesinin gerekçesi net değilse ithalat kararlarının ekonomik değil, siyasi ve bürokratik tercih olarak algılandığını belirtiyor.
**Kısa Vadeli Fiyatlar Uzun Vadeli Riskler Doğuruyor**
Gazi Kutlu, tarım sektöründe günü kurtaran müdahalelerin, gelecekte daha büyük krizler yaratabileceğine dair uyarılarda bulundu. Bugün 1.000 ton tereyağı ithalatı yaparak fiyatlar baskılanabilir; ancak eğer bu durum üreticinin üretimden vazgeçmesine yol açarsa, yarının faturası çok daha ağır olacaktır. Ve hala yanıt bekleyen soru net bir şekilde duruyor: Üretim rekor kırarken devlet neden ithalata yöneliyor?
