“`html
Doğa, hayran kalınacak manzaralarla ve etkileyici yerlerle dolu. Kocaman çöl alanları, yemyeşil ormanlar, ve muhteşem şehirler… Tüm bunlar arasında, büyüleyici bir kültüre ve insan yaşamında derin izlere sahip olan “Grönland” özel bir yere sahip. Ancak çoğu kişi için Grönland, yalnızca devasa bir buz parçası olarak biliniyor. Evet, burada büyük buzullar var ve küresel ısınmanın etkisiyle bu buzul alanları hızla eriyor. Fakat Grönland, sadece buz kütleleriyle sınırlı değil! Bu antik toprakların zengin ve köklü bir geçmişi var. Sert iklimi, Grönland’ı dünyanın en ilginç ve gizemli bölgelerinden biri haline getiriyor. İşte, Grönland hakkında daha önce hiç duymadığınız 25 etkileyici gerçek…
1. Grönland, dünyanın en büyük kıta olmayan kara parçası
2 milyon kilometrekarelik yüzölçümü ile Grönland, dünyanın en büyük adasıdır. Eğer bağımsız bir ülke olsaydı, dünya sıralamasında 12. en büyük ülke unvanını kazanırdı!
2. Dansimarka Krallığı’na bağlı özerk bir bölge
Grönland, 1953 yılına kadar Danimarka’nın bir kolonisiydi. 1953’te Danimarka’ya bağlı bir kontluk haline geldi. 1979 yılında yarı özerk bir yönetim statüsü kazanarak, 2008 yılında gerçekleştirilen bir referandum ile özerklik hakları artırıldı. Bugün Grönland, 31 kişiden oluşan “Landsiting” adındaki parlamentonun ve bir başbakanın yönettiği anayasal bir monarşi ile yönetilmektedir.
3. Adanın yüzde 80’i tamamen buzullarla kaplı
Bu özellik, Grönland’ı dünyadaki en büyük ikinci “buz kütlesi” haline getiriyor, birincisi ise Antarktika’dır! Grönland’daki bazı buzulların kalınlığı 3.500 metreye kadar ulaşabilmektedir!
4. Grönland adı bir aldatmaca üzerine kurulu
İzlandalı Viking “Kızıl Erik”, işlediği suçlardan ötürü sürgün edildiğinde, bu bölgeye gelir. O zaman da Grönland buzullarla kaplıydı ama Erik, bu yeni yeri “Yeşil Ülke” olarak adlandırarak, arkadaşlarını buraya gelmeye ikna etmeye çalıştı!
5. Ada, dünyanın en temiz hava ve suyuna sahip
Ada, geniş bir alana sahip olup, burada yaşayan insan sayısı oldukça azdır. Bunun yanında, hava ve su kirliliğine neden olan etkenler de çok azdır. Dolayısıyla Grönland’da nehirlerden su içmek ve temiz havanın keyfini çıkarmak mümkündür.
6. Yaz aylarında buzlarla kaplı olsa da sıcaklık artabilir
Birçok insanın inanması zor gelse de, özellikle temmuz ayında, açık ve rüzgarsız günlerde sıcaklık 20°C’ye kadar yükselebilir.
7. Grönland’da binlerce yıl öncesine ait Viking kalıntıları bulunmaktadır
Adanın güney ve batı kısımları, birçok Viking harabesine ev sahipliği yapmaktadır. Bu kalıntılar arasında en iyi korunmuş olanlar Qaqortoq, Qassiarsuk ve Igaliku yakınlarında bulunuyor. Her yıl çok sayıda turist, Viking kalıntılarını görmek için Grönland’a gelmektedir.
8. Hangi bölgedeyseniz olun, buzullara ulaşabilirsiniz
Çünkü Grönland, devasa buzullar ile çevrili bir bölgedir ve her yerinden buzul görmek mümkündür!
9. Grönland’da neredeyse hiç ağaç yok
Grönland, dev bir buz çölü olma özelliği taşıyor. Bazı kişiler adayı ağaçlandırmeyi denese de, bu konuda başarılı olamamışlardır. Yine de, yaz mevsiminde buzulsuz bölgelerde yeşillikler görmek mümkün.
10. Kuzey Işıkları için en güzel manzara Grönland’da
Bu olağanüstü doğa olayı, adanın her yerinden görülebiliyor. Ancak bu deneyimi en iyi yaşamak isteyenler için Kangerlussuaq kasabası ideal bir yerdir; çünkü burada hava, neredeyse yıl boyunca açıktır!
11. 25 Mayıs’ta Grönland’ı ziyaret ederseniz, Güneş’in tadını çıkarabilirsiniz!
Özellikle kutup dairesi içinde iseniz, 25 Temmuz’a kadar Güneş batmıyor!
12. Grönland’da UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne dahil üç alan bulunmaktadır
Ilulissat Buz Fiyordu, 2004 yılında bu listeye alındı. Kujataa bölgesi, kutupsal iklimdeki en eski tarım alanı olarak biliniyor ve 2017’den beri dünya mirasıdır. Ayrıca, Aasivissuit – Nipisat bölgesi de, UNESCO listesine 2018’de dahil olmuştur; bu bölge, Grönland’ın yerel topluluklarının kültürlerine ev sahipliği yapan eşsiz bir avlanma yeri olarak bilinir.
13. Buradaki bazı buz kütleleri, binlerce yıldır var
Grönland’daki buz tabakasının yaşı yapılan araştırmalara göre, 400.000 ile 800.000 yıl arasında değişmektedir!
14. 21 Haziran, yılın en uzun günü olarak kutlanıyor
15. Grönland’da küresel ısınma nedeniyle 2003 yılından beri 10 milyar tondan fazla buz yok oldu
16. Adanın ilk insan yerleşimi yaklaşık 4.000 yıl önce başladı!
Tarihçilere göre, milattan önce 2500 yılında ilk insan topluluğu Grönland’ın zorlu coğrafyasını keşfetti. Ancak bu topluluk zamanla yok oldu. 10. yüzyılda Kuzey Amerika’dan gelen başka bir grup da buraya yerleşti. 13. yüzyılda ise buraya yerleşenlerin torunları günümüzde adanın yerli halkını oluşturuyor: İnuitler!
17. Adada yaşayanların büyük kısmını Inuitler oluşturuyor!
Ada nüfusunun yaklaşık %88’ini Inuit kökenli bireyler oluşturmaktadır. Geri kalan kısmı ise büyük ölçüde Avrupa kökenli insanlardan oluşmaktadır. Inuit, kendi dillerinde “Grönlandlı” anlamına gelmektedir. Ayrıca “eskimo” kelimesi, Grönland’da yaşayan halk tarafından kullanılmamaktadır!
18. Grönland’da yaşayan insan sayısı yalnızca 56.000!
Dolayısıyla, Grönland dünya üzerindeki en düşük nüfus yoğunluğuna sahip bölgelerden biridir!
19. Ada, Kuzey Amerika’nın yanı başında, fakat Avrupa’nın bir parçası
Yüzyıllar boyunca Danimarka’nın etkisi altında kalan ada, kültürel ve siyasi yaygınlığı bakımından Avrupa’nın bir parçası olarak kabul edilmektedir.
20. Grönland’ın İnuit dilindeki ismi “Inuit Nunaat”tır
Inuit Nunaat, “Halkın Ülkesi” anlamına gelmektedir.
21. Grönland’ın başkenti “Nuuk”, dünyanın en kuzeyindeki yerleşim
Ancak Grönland bağımsız bir coğrafya değil, bu nedenle en kuzeydeki başkent unvanı İzlanda’nın Reykjavik kentindedir!
22. Grönland’a ulaşım yalnızca Danimarka ve İzlanda üzerinden sağlanabiliyor
Grönland, Kuzey Amerika’nın hemen yanı başında bulunmasına rağmen, doğrudan bir ulaşım bağlantısı yoktur. Yani Gerenland’ı keşfetmek istiyorsanız, önce Danimarka veya İzlanda’ya gitmeniz zorunludur.
23. Burada yerleşim alanlarını birbirine bağlayan hiçbir yol yoktur
Grönland’da nüfusu 100 ila 17.000 arasında değişen 74 yerleşim bölgesi bulunmaktadır. Ancak bu bölgeler birbirine bağlanmamaktadır. Ulaşım genelde küçük uçaklar veya teknelerle sağlanmaktadır.
24. Grönland’daki avcılar için en büyük destek hala “kızak köpekleri”
Ancak geleneksel olan bu kızak köpeklerinin sayısı gün geçtikçe azalmakta. Çünkü maliyet açısından daha ucuz ve bakım gerektirmeyen araçlar, kızak köpeklerinin yerini almakta.
25. Grönland’ın para birimi Danimarka Kronu
Grönland’ın resmi dilleri, Grönlandca ve Danca’dır. Bununla birlikte, İngilizce de Grönland’da yaygın bir şekilde konuşulmaktadır.
“`
